T.C.
YARGITAY
- Hukuk Dairesi
Esas No: 2022/12878
Karar No: 2023/1037
Karar Tarihi: 13.02.2023
KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TESPİTİ DAVASI – HÜKME ESAS ALINAN RAPORDA GEREKÇESİ AÇIKLANMADAN YÜZDE ON BEŞ YIPRANMA PAYI
UYGULANDIĞI – YIPRANMA PAYI VE EKSİK İMALAT PAYI DÜŞÜLEREK DEĞER BİÇİLMESİ GEREKTİĞİ – BEDEL TESPİTİ BOZMAYI GEREKTİĞİ
ÖZET: Dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca
yayımlanan ve değerlendirme tarihi olan 2016 yılına ait Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki
Tebliğe göre tandır olan yapı 2. sınıf B grubu yapı olduğu belirtildiği halde hatalı olarak 180,00 TL
olarak alındığı, kıymet takdir tutanağında beton ev için %37 eksik imalat ve %25 yıpranma payı
uygulandığı halde hükme esas alınan raporda gerekçesi açıklanmadan %15 yıpranma payı uygulandığı,
dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıların dosyada bulunan fotoğraflar ile uydu fotoğrafları
esas alınarak sınıfına uygun birim fiyatları ve yaşları belirlenip buna göre yıpranma payı ve eksik
imalat payı düşülerek değer biçilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile bedel tespiti bozmayı
gerektirir.
(2942 S. K. m. 10) (6100 S. K. m. 353) (6100 S. K. m. 369, 370, 371)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun
(2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan
taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince
davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf
vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünü kaldırılarak
düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer
usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar
verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler
incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Batman ili, … ilçesi, … köyü 106 ada 4 parsel sayılı taşınmazın
kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve
kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı
Sinerji Mevzuat ve İçtihat Programı Sayfa 1 /3
adına olan tapu kaydının iptali ile baraj gölü sahasında kaldığından tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf
başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri - Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde; kıymet takdir komisyonuncu yapılan tespitlere göre dava
konusu taşınmaz üzerinde 110 m² yapı bulunduğunu, beton havuz bulunmadığını, bilirkişi raporunda
yapının 126 m² olarak hesaplanmak suretiyle fazla bedel tespit edildiğini ve havuzun kamulaştırma
ilanından sonra yapılması nedeniyle bedeline hükmedilmemesi gerektiğini, yörede ekilmesi mutat
münavebe ürünlerinin Tarım Müdürlüğünden tespit edilmesi gerektiğini, tek bir yıla ait veriler
üzerinden değil son beş yılın verileri kullanılarak değer biçilmesi gerektiğini, sulu tarım arazilerinde
kapitalizasyon faiz oranının % 5 alınması gerektiğini, üretim masrafının düşük alındığını, lehlerine
vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. - Davalı vekili istinaf dilekçesinde; münavebenin 1/2 oranında uygulanması gerektiğini, bilirkişi
raporunda yapı alanının eksik, yıpranma payının ise fazla hesaplandığını, bedelin düşük olduğunu,
objektif değer artışı uygulanmamasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; arazi niteliğindeki taşınmaza
net gelir metoduna göre değer biçilmesinin ve belirlenen bedelin bloke ettirilerek davalıya ödenmesine
karar verilmesinin doğru olduğunu, bu hususta tarafların istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü hususların
yerinde görülmediğini, böylece mahkeme kararının usûl ve esas yönünden hukuka uygun olduğu;
ancak kamulaştırma bedelinin derhal ödenmesi ve faiz bitiş tarihi yönünden 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iki
numaralı alt bendi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz
isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri - Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile resen dikkate
alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. - Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile resen dikkate
alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe - Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. - İlgili Hukuk
- 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
- 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.
- Değerlendirme
- Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci
maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. - Arazi niteliğindeki Batman ili, … ilçesi, … köyü 106 ada 4 parsel sayılı dava konusu taşınmaza 2942
sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak ve
üzerinde bulunan yapıya yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak
tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının
iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir. Ancak; - Yapılan incelemede; dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının, Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan ve değerlendirme tarihi olan 2016 yılına ait Yapı Yaklaşık Birim
Maliyetleri Hakkındaki Tebliğe göre tandır olan yapı 2. sınıf B grubu yapı olduğu belirtildiği halde
hatalı olarak 180,00 TL olarak alındığı, kıymet takdir tutanağında beton ev için %37 eksik imalat ve
%25 yıpranma payı uygulandığı halde hükme esas alınan raporda gerekçesi açıklanmadan %15
yıpranma payı uygulandığı, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıların dosyada bulunan
fotoğraflar ile uydu fotoğrafları esas alınarak sınıfına uygun birim fiyatları ve yaşları belirlenip buna
göre yıpranma payı ve eksik imalat payı düşülerek değer biçilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile
bedel tespiti bozmayı gerektirir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi
kararının BOZULMASINA,
Davacı idare harçta muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz karar harcının
istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,13.02.2023 tarihinde oybirliğiyle
karar verildi.
