- İş hukuku, işçi hakları, çalışma koşulları, işçi ücretleri, işçi sendikaları ve işveren-isçi ilişkileri ile ilgili konuları inceleyen hukuk dalı. İş hukuku Kara Avrupası hukuk sistemlerine dâhil ülkelerde genellikle milli iş kanunları ile düzenlenir. İş uyuşmazlıkları genellikle asliye hukuk mahkemelerinde veya asli mahkemesi niteliğindeki iş mahkemelerinde görülür.
- İşe alım ve işe son verme prosedürleri
- Çalışma saatleri, ücretler, tazminatlar ve diğer çalışma şartlarıyla ilgili sorunlar
- İş kazaları ve meslek hastalıkları ile alakalı davalara bakma
- İşyeri disiplin ve cezaları
- İş protokolün uygulanması ve protokol ihlallerine karşı korunma
- İşçi hakları, işyerinde ayrımcılık ve taciz gibi konulara ilişkin danışmanlık ve dava takibi hizmetleri
- Toplu protokol ve grev gibi toplu iş hukuku konularına ilişkin danışmanlık ve dava takibi hizmetleri
T.C.
YARGITAY
- Hukuk Dairesi
Esas No: 2017/2235
Karar No: 2017/1159
Karar Tarihi: 07.02.2017
İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI – DAVACININ İLK DAVA DOSYASINDAKİ ÇALIŞTIĞINI İDDİA ETTİĞİ – FERAGAT DİLEKÇESİ İLE HENÜZ DOĞMAMIŞ HAKLARINDAN FERAGAT ETTİĞİNİN KABULÜNÜN MÜMKÜN OLMADIĞI – HÜKMÜN BOZULMASI
ÖZET: Davasından feragat eden davacının, aynı kişiye karşı açacağı yeni davada dayandığı maddi
vakıalar aynı ise ve talep sonucu aynı istemi içeriyorsa, önceki dava tarafları bağlar. Davacının ilk dava
dosyasındaki çalıştığını iddia ettiği hizmet süresi ile ikinci davadaki çalışma süresi nazara alındığında,
feragat dilekçesi ile henüz doğmamış haklarından da feragat ettiğinin kabulü mümkün değildir.
(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 17, 32, 41, 46)
Dava ve Karar: Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile ücret, fazla mesai ücreti, izin ücreti, genel
tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, davalıya ait işyerinde 18.09.2012 – 04.03.2015 arasında çalıştığını iddia ederek iş
sözleşmesinin işverence feshedildiğini daha önce …. İş Mahkemesi’nin 2015/26 Esas sayılı dosyasında
18.09.2012-09.01.2015 arasında çalıştığını iddia ederek dava açtığını ancak iradesinin fesada
uğratılarak feragat ettirildiğini ileri sürerek feragat beyanının iptali ile kıdem ve ihbar tazminatları ile
yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili, ücret, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının
davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, davacının daha önce açtığı davada özgür iradesi ile feragat ettiğini savunarak, davanın reddine
karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davacının davalı işverene karşı daha önce açtığı davadan feragat ettiğini feragat beyanının
irade fesadı altında alındığının ispat edilemediği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar
verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalı işverene karşı açtığı daha önceki davasından
Sinerji Mevzuat ve İçtihat Programı Sayfa 1 /2
iradesinin fesada uğratılarak feragat edip etmediği noktasında toplanmaktadır.
Davacı işverenine karşı 16.01.2015 tarihinde …. İş Mahkemesi’nin 2015/26 Esas, 2015/9 Karar sayılı
dosyasında davalıya ait işyerinde 18.09.2012-09.01.2015 tarihleri arasında çalıştığını ileri sürerek
kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili, ücret, ulusal bayram ve
genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davacı 20.01.2015 tarihinde …. İş Mahkemesi’nin 2015/26 Esas, 2015/9 Karar sayılı dosyasındaki
haklarından feragat ettiğini bildiren dilekçeyi mahkemeye sunmuş ve mahkeme tarafından davacının
imzalı beyanı alınmıştır.
Davacı eldeki dosyada davalıya ait işyerinde 18.09.2012 – 04.03.2015 arasında çalıştığını iş
sözleşmesinin işverence feshedildiğini ancak daha önce … 2015/26 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını
fakat iradesinin fesada uğratılarak feragat ettirildiğini ileri sürerek feragat beyanının iptali ile kıdem ve
ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili, ücret, ulusal bayram ve genel tatil
ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Somut olayda, davacı işçi ile birlikte aynı nitelikte yirmi dört işçinin davalı işverene karşı işçilik
alacaklarını matbu olarak hazırlanan dilekçelerle talep ederek dava açtıkları ve bir kısmının dava
açtıkları gün bir kısmının ise dava açtıktan sonra çok kısa süre sonra yine matbu olarak hazırlanmış
feragat dilekçeleri ile haklarından feragat dilekçeleri verdikleri ve işçilerin bir kısmının tekrar işe
alındıkları ancak 2- 3 ay sonra tekrar işyerinden ayrıldıkları, bir kısım işçilere bono aracılığı ile baskı
uygulandığı Dairemizce aynı gün incelenen İstanbul Anadolu 4. İş Mahkemesi’nin 2015//371 Esas,
2016/194 Karar sayılı dosyası, 2015/372 Esas, 2016/195 Karar sayılı dosyası, 2015/373 Esas,
2016/196 Karar sayılı dosyası, 2015/374 Esas, 2016/197 Karar sayılı dosyası, 2015/375 Esas,
2016/198 Karar sayılı dosyası, 2015/376 Esas, 2016/199 Karar sayılı dosyası, 2015/377 Esas,
2016/200 Karar sayılı dosyası, 2015/378 Esas, 2016/201 Karar sayılı dosyası, 2015/379 Esas,
2016/202 Karar sayılı dosyası, 2015/493 Esas, 2016/203 Karar sayılı dosyası,…. İş Mahkemesi’nin
2015/431 Esas, 2016/192 Karar sayılı dosyası ve …. İş Mahkemesi’nin 2015 742 Esas, 2016/391 Karar
sayılı dosyalarının birlikte yapılan değerlendirmesi sonucunda anlaşılmıştır. Mevcut delil durumu ve
özellikle sayılan davalardaki matbu ve aynı yazı ve nitelikteki dava ile ıslah dilekçeleri ile …
Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2015/14863 Soruşturma, 2016/1308 Karar sayılı kovuşturmaya yer
olmadığına dair kararın gerekçesinde belirtildiği gibi hukuki ihtilaf niteliğinde olduğunu belirtilen
sürecin birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacı işçinin iradesinin fesada uğratıldığı sabit olup
davacının feragat beyanının iptali ile davanın esası değerlendirilmesi gerekirken yanılgılı
değerlendirmeye dayalı davanın usulden reddine karar verilmesi hatalıdır.
Mahkemenin kabulüne göre karar değerlendirildiğinde, davacının ilk davada talep ettiği alacaklara
ilişkin çalışma süresi ile eldeki dosyadaki talep ettiği alacaklara ilişkin çalışma süresi birbiri ile uyumlu
değildir. Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin
hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası
ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir. Davasından feragat eden davacının, aynı
kişiye karşı açacağı yeni davada dayandığı maddi vakıalar aynı ise ve talep sonucu aynı istemi
içeriyorsa, önceki dava tarafları bağlar. Davacının ilk dava dosyasındaki çalıştığını iddia ettiği hizmet
süresi ile ikinci davadaki çalışma süresi nazara alındığında, feragat dilekçesi ile henüz doğmamış
haklarından da feragat ettiğinin kabulü mümkün değildir.
F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma nedenine
göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan
temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 07.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
