T.C. YARGITAY
Hukuk Dairesi
Esas No: 2022/981 Karar No: 2022/11454 Karar Tarihi: 22.06.2022
KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TESPİTİ DAVASI – TAŞINMAZIN DEĞERLENDİRMEYE ESAS ALINACAK EMSALLERE GÖRE AYRI AYRI ÜSTÜN VE EKSİK YÖNLERİ VE ORANLARI AÇIKLANMAK SURETİYLE YAPILACAK KARŞILAŞTIRMA SONUCU DEĞERİNİN BELİRLENMESİ GEREKTİĞİ – KARARIN BOZULMASI
ÖZET: Dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların re’sen belirlenen vergi değerleri ve emsal
taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak
emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma
sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle
mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin
düşünülmemesi, Doğru görülmemiştir. Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün
açıklanan nedenlerle HUMK’un ilgili maddesi gereğince bozulmasına karar verilmiştir.
(2942 S. K. m. 10, 11)
Dava: Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda: Davanın kabulüne dair
verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen
dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, 4650 Sayılı Kanunla değişik 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesine
dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine
ilişkindir.
Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf
vekillerince temyiz edilmiştir.
Arsa niteliğindeki Sinop İli, Durağan İlçesi, Merkez Mahallesi, 66 ada, 34 parsel sayılı taşınmaza
emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibarıyla doğrudur. Ancak;
Kamulaştırma Kanunu’nun kıymet takdir esaslarını belirten 11. maddesinin 1. fıkrasının arsalara ilişkin
g bendi uyarınca arsaların değerinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal
satışlara göre hesaplanması zorunludur.
Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin
uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazların eksik ve üstün
yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.
Durağan Belediyesi’nin 23.01.2020 tarihli cevabi yazısında somut emsal olarak incelenen 34 ada, 34
parsel sayılı taşınmazın kadastro parseli olduğu belirtilmesine rağmen yanılgılı değerlendirmeyle emsal
taşınmazın imar parseli olduğu kabul edilerek, dava konusu taşınmazın emsal karşılaştırması sonucu
belirlenen değerinden düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılması ve emsal taşınmazın satış
(11.04.2007) tarihindeki m² birim fiyatı 465,12-TL olup, dava tarihine endekslendiğinde 786,78-TL/m²
tespit edilmesi gerekirken maddi hata sonucu endekslenmiş m² birim fiyatı 1.310,00-TL kabul edilip,
bu bedel esas alınarak karşılaştırma yapılmak suretiyle değer belirleyen rapor inandırıcı olmadığı gibi;
Emsal alınan taşınmazın, satışına ilişkin akit tablosu Tapu Müdürlüğünden istenilip, dava konusu
taşınmaz ile somut emsalin 2014 yılında, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından
resen belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerleri ilgili Belediye Başkanlığı Emlak
Müdürlüğünden getirtilip, alınacak cevaplara göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmediğinden, bu
rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.
Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan
benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re’sen emsal celbi
yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi
itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu
Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve
değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile
emsal taşınmazların re’sen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu
getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve
eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi
bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak
rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,
Doğru görülmemiştir.
Sonuç: Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK’un
- maddesi gereğince BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde
iadesine, 22.06.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
